Örneklerle Anlatım Bozuklukları-4

13. ATASÖZÜ VE DEYİMLERİN YANLIŞ KULLANILMASI

Atasözleri ve deyimler kalıplaşmış anlatımlardır, bu nedenle sözcüklerinin yerleri değiştirilemez; yerlerine anlamdaşları getirilemez.

Damlaya damlaya deniz olur. (göl)

Yaramazlıklarıyla hemen, öğretmenin gözüne girdi. (gözüne battı)

Derdini söylemeyen ilaç bulamaz. (derman)

Taşı deliğine koymak. (gediğine)

Ödevlerine dikkatlice göz gezdiriyordu.(göz gezdirmek : üstünkörü)

Kafamın etini yedin. (başımın)

 

14. OLUMLULUK OLUMSUZLUK UYUŞMAZLIĞI

Herkes dışarı çıksın; burada kalmasın.

Hiçbiriniz konuşmasın; beni dinlesin.

 

15. VİRGÜL EKSİKLİĞİ

Kimi cümlelerde virgül kullanılmaması, anlam karışıklığına yol açarak anlarım bozukluğuna neden olabilir.

O arabaya bindi.

İhtiyar adamı karşıya geçirdi.

Genç adama seslendi.

O soruları yapamadı.

ANLATIM BOZUKLUKLARINA ÖRNEKLER

  • Ben çok varlıklı, zengin biri değilim.
  • Satıcı burnu havada, kendini beğenmiş biri.
  • Az kalsın merdivenlerden düşeyazdı.
  • Tanımadıkları bir ortama gelen kişiler ilk başlarda çekimser olur.
  • Yarın İzmir’ e gidecek, buna zorunlu.
  • Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir.
  • Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir.
  • Kimse gelmemiş, maça gitmiş.
  • Bu, Türkiye’ ye özel bir durumdur.
  • İdare, henüz yarın ders yapılıp yapılmayacağını bildirmedi.
  • Onlara niçin bu kadar yardım ediyor ve destekliyorsun?
  • Büyüklere saygı göstermeli, incitmemeliyiz.
  • Ben ona ağabey, o bana kardeşim derdi.
  • Bu yazıyı değil okumak, anlamak bile imkânsız.
  • Yiyecek bir lokma ekmeğimiz, yemeğimiz bile yok.
  • Çok az veya hiç çalışmadan para kazananlar var.
  • Verilen cümledeki özne ve zarf tümlecini bulun.
  • Bebeğe sevgiyle baktı, sevdi.
  • Okula gitmediğini bugün öğrendim.
  • Ben ve Ayhan buraya daha önce gelmişti.
  • Biz okumasını sevmeyen bir milletiz.
  • Beşiktaş iskelesine geldiğimizde o işine, ben evime gittim.
  • Özel ve kamu kuruluşları iki gün tatil edildi.
  • Burada insanı şaşkına çeviren birçok güzellikler var.
  • Okumaya zaman ayır, bilgeliğin temelidir.
  • Bu bölge coğrafi ve iklim özellikleri açısından ilgi çekici özelliklere sahiptir.
  • Bana kızdı, bir süre konuşmadı.
  • Bu fidanları gününde ekmeliyiz.
  • Uygarlık yazının keşfiyle başlamıştır.
  • Saçlarımın büyüyen kısımlarını kestirdim.
  • Kaza yerine polis ve askerî araç geldi.
  • Toplum sorunlarına ilgilenmesi çok iyi.
  • Eve önce dışarıdan baktı, sonra da gezdi.
  • Yoksulları azımsamak doğru değildir.
  • Cesetler çok denizde kaldığı için şişmiş.
  • Öyle sevinmişti ki burnundan soluyordu.
  • Bu dünyada sen de ben de yolcuyum.
  • Ekşi yiyecekleri az, acıyı ise hiç yemezdi.
  • Bu yazıyı değil okumak, anlamak bile imkansız.
  • Toplantıda pasta ve meyve suyu ikram edildi.
  • Bu işi ben ve sen yapmalısınız.
  • Hiçbiri anlatılanlara inanmıyor, kendi fikrinde ısrar ediyordu.
  • Çalışanların maaşını dağıttı, sevindirdi.
  • Annem akşam yemeğini pişirmiş; ama tu koymayı unutmuştu.
  • Müdür, elinden geleni ardına koymadı; bize çok yardım etti.
  • İngilizceyi hiç, matematiği çok seviyorum.
  • Şahin ve atmaca gibi kuşların sayısı azalıyor, ekilen alanlarda verim düşüklüğüne neden oluyor. (özne)
  • Bu kadar binanın harap olmasında müteahhittin yanlış tutumlarının da katkısı olmuştur.
  • Dün, ona yolda tesadüfen rastlayınca çok sevindim.
  • O, eğer bu parayı vermediği takdirde cezalandırılacaktır.
  • Yüzme en güzel denizde öğrenilir.
  • Zorda kaldığımda bana ilk yardım edecek kişinin o olduğunu düşündüm hep.
  • Genç kadın, kocasından kurtulmak ve onunla bir daha karşılaşmak istemiyordu.
  • Ankara, nüfus sayısı bakımından, İstanbul’dan son- ra ikinci sırada yer alıyor.
  • Son yazdığı romanına isim bulmakta zorlanıyor.
  • Ali’yi top oynarken gördüm.
  • Bütün gün anlattığın o işi düşündüm.
  • Elindeki kaşık ve çatalı peçeteye sardı, masaya bıraktı.
  • Uzun saçlı bir genç geldi ve kendisini bize tanıştırdı.
  • Camdan yankılanan ışık gözlerimi kamaştırdı.

Ekleyen : Kullanıcılar