Emeviler ve Abbasiler

EMEVİLER DEVRİ (661-750)

FETİHLER:

İstanbul Kuşatmaları

Kuzey Afrika ve İspanya'nın fethi

 

Halifeliğin Saltanat Haline Gelmesi: Halife Muaviye’nin oğlu Yezid’i ölmeden önce halife tayin etmesiyle halifelik babadan oğula geçen saltanat haline geldi.

 

Kerbela Olayının Sebebi: Halife Muaviye’nin kendisinden sonra oğlu Yezid’i halife tayin etmesini Hz. Ali taraftarları (Şiiler) kabul etmedi ve Kerbela denilen yerde Yezid’in askerleri tarafından şehit edildiler.

 

Puvatya Savaşının Önemi: Müslümanlığın Avrupa’da yayılması bu savaşla son buldu. (732)

 

Emevilerin yıkılma nedenleri:

  • Arap olmayan Müslümanlara Mevali (köle) gözüyle bakılması.
  • Devletin önemli makamlarına Emevi soyundan olanların getirilmesi.
  • Fetihlerin durması.
  • Şiilerin Halifeliği ele geçirme çalışmaları.
  • Merkezi otoritenin bozulması.

 

Emeviler döneminde yöneticilerin uyguladığı Arap milliyetçiliği yüzünden halk dört sınıfa ayrıldı:

  1. Müslüman Araplar
  2. Mevali (Arap olmayan Müslümanlar)
  3. Zimmi (Müslüman olmayan halk)
  4. Köleler

 

Emeviler döneminde Devletin Teşkilatlanması:

a) Fethedilen bölgelerdeki sanatlarla İslam sanatı ortaya çıktı.

b) Halife Abdülmelik ilk İslam parasını bastırdı.

c) İlk posta teşkilatı kuruldu. dersimiz.com

d) Fetihler sonucu sanayi ortaya çıktı.

 

ENDÜLÜS EMEVİ DEVLETİ (756-1031)

Abbasilerin katliamından kaçan Abdurrahman tarafından İspanya’da (Endülüs) kurulmuştur. Başkent Kurtuba’daki medreselerde her milletten öğrenci eğitim görmüştür.

 

Teavif-i Müluk: Endülüs Emevilerinin yıkılmasıyla toprakları üzerinde kurulan küçük devletler en önemlisi (Beni Ahmer Devleti)

 

BENİ AHMER DEVLETİ (1232-1492)

  • Endülüs Emevi Devletinin yıkılmasıyla kurulan devletlerin en önemlisidir.
  • Başkenti Gırnata olmasından dolayı Gırnata İslam Devleti de denilmiştir.
  • İspanya Birliğinin sağlanmasıyla İspanyollar tarafından yıkılmıştır.

 

ABBASİLER (750-1258)

  • Hz. Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan Ebul Abbas Abdullah tarafından kurulmuştur. Ebul Abbas Emevi soyundan herkesi kılıçtan geçirtmiş ve kendisine SEFFAH (kan dökücü) denilmiştir.
  • 2. Halife Mansur Bağdat şehrini kurarak başkenti buraya taşımıştır.
  • Abbasilerin en parlak devirleri Harun Reşit ve oğulları. Emin, Memun ve Mutasım zamanlarıdır.
  • Mutasım’ın annesi Türk olduğu için Türklere değer vermiş onlar için Samerra şehrini kurdurmuş ve başka milletlerin bu şehre girmelerine izin vermemiştir.

 

AVASIM: Bizans sınırındaki (Maraş, Diyarbakır, Malatya, Adana) gibi şehirlere Türkler yerleştirilmiş ve bu şehirlere AVASIM adı verilmiştir.

Abbasilerin Yıkılması: Devlet Mutasım’ın ölümünden sonra parçalandı ve ortaya Tevaif-i Müluk denilen devletler ortaya çıktı. Bunlar:

Kuzey Afrika ve Mısır’da: Tolunoğulları ve İhşitler, Fatimiler, İdrioğulları

Irak, İran ve Horasan’da: Tahiroğulları, Samanoğulları, Büveyhoğulları

 

ABBASİ KÜLTÜR VE MEDENİYETİ

  • Vezirlik makamını ve Divan teşkilatını kurdular.
  • Hint rakamlarını düzenleyip kullandılar.
  • Eskiçağ medeniyetlerinin eserlerini Arapçaya çevirdiler.
  • Yeni şehirler kurdular.

 


Ekleyen : Sedat Kınayı