Öğretici metinlerde dil bir nesneyi, bir kavramı, bir olayı anlatmak, açıklamak ve bildirmek ve okuyucuyu uyarmak, harekete geçirmek üzere kullanılır. Metnin dili; ifade edilmek istenen düşünceye, seçilen anlatım türüne... devamı
Kısaltma; bir kelimenin, terimin veya özel ismin, içerdiği harflerden bir veya daha fazlası ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir. Kısaltmalarla ilgili temel kurallar şunlardır: 1. Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her kelimenin ilk harfinin büyük olarak... devamı
a. Haber Cümleleri : Haber cümleleri daha çok anlatmaya bağlı bilgi, vermek, aydınlatmak amacıyla yazılan metinlerde kullanılır. Burada kişinin gördüğü, duyduğu olaylar anlatılır. Eylemin belirttiği anlam geçmişle, şimdiyle ve gelecekle... devamı
Öğretici Metinlerde Metin ve Zihniyet Belirli bir mantık düzeni içinde planlanan, yazarın söyleyeceklerini doğrudan yargılar, önermeler biçiminde aktardığı, okurun anlatılanları algılamada güçlük çekmediği, anlatılanların gerçek... devamı
1. Ses ve Seslerin Kullanımı Söyleyiş (Telaffuz): En geniş anlamıyla konuşmayı sağlayan hareketlerin tümüne söyleyiş (telaffuz) denir. Konuşmada ses tonu ve söyleyişin (telaffuzun) önemi büyüktür.... devamı
11. ÖGE EKSİKLİKLERİ : Özellikle birleşik, sıralı ve bağlı cümlelere kimi ögeler ortak kullanılır. Ancak bu kullanım sırasında ortak kullanılan ögelerin bazen iki cümleye de uygun düşmediği görülür. Bu durumda ikinci cümle için de ayrıca öge kullanmak gerekir.... devamı
BİYOGRAFİ (YAŞAM ÖYKÜSÜ): Edebiyat, sanat, siyaset, ticaret gibi alanlarda haklı bir üne kavuşmuş, tanınmış insanların hayatlarını, eserlerini, başarılarını okuyucuya duyurmak amacıyla yalın bir dille, tarafsız bir görüşle yazılan inceleme yazılarına "biyografi (yaşam öyküsü, hayat hikâyesi)" denir.... devamı
SOHBET :Bir yazarın günlük olaylar arasından seçtiği bir konuyla ilgili kendine özgü görüş ve düşüncelerini fazla derinleştirmeden karşısındakilere konuşuyormuşçasına anlattığı yazı türüne "sohbet (söyleşi)" denir. Sohbet yazılarına eskiden "muhasebe" denirdi.... devamı
1. SÖZCÜKTE ANLAM VE KAVRAM : Dilin anlamlı en küçük birimi sözcüktür. Sözcükler çevremizde gördüğümüz varlık, olay olgu ve durumları karşılarlar. Sözcüklerin bir ses, bir de anlam yönü vardır. "Okul açıldı." cümlesinde okul sözcüğü... devamı
*Nokta bir duygu, düşünce ve isteği tam olarak anlatan cümlenin sonuna konur. Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilân edildi. Ak akçe kara gün içindir.... devamı
GÜNLÜK (GÜNCE) :Bir kimsenin düzenli olarak, günlük olaylarla ilgili yorumlarını, bunlardan kaynaklanan o günkü anlayışlarını, düşüncelerini, üstüne tarih atarak kaleme aldığı kısa yazılara "günlük" veya "günce" denir.Günlüğün özellikleri şunlardır:... devamı
HABER YAZILARI : Toplumda veya tabiatta meydana gelen çeşitli olay, durum ve görünümle ilgili bilgi ve duyurulara "haber"; bu haberlerin halka duyurulması amacıyla hazırlanan yazılara da" haber yazısı" denir. Haber yazıları, belli bir zamanda ve yerde olmuş olayları merakı giderecek... devamı
RÖPORTAJ : Gazetecilerin bir yeri, bir kurumu ziyaret ederek o yerin özelliklerini, orada gördüklerini kişisel düşünceleriyle birleştirip fotoğraflarla belgeleyerek kaleme aldıkları yazı türüne "röportaj" denir. Bu terimin kökeni, Latincede "'toplamak, getirmek" anlamlarında kullanılan... devamı
Nesneleri, varlıkları ve kavramları karşılayan kelimelere isim denir. Varlıklara Verilişlerine Göre İsimler Özel İsimler, Tek bir varlığı karşılayan isimlerdir. Örnek : Ayhan, Çanakkale, Asya Kıtası, Özel İsimlerin Kullanılma... devamı
OTOBİYOGRAFİ (ÖZ YAŞAM ÖYKÜSÜ):Bir kişi hayatıyla ilgili dönemleri bütün ilginç yönleriyle geniş şekilde kendisi yazarsa buna "otobiyografi (öz yaşam öyküsü)" denir. Yani kişi kendi biyografisini yazarsa bu otobiyografi olur. Otobiyografinin özellikleri şunlardır:... devamı
HATIRA(ANI) :Toplum hayatında önemli görevler üstlenmiş, toplumu ilgilendiren önemli olayları bizzat yaşamış veya bu olaylara şahit olmuş kişilerin bu olayları duyurmak için sanat değeri taşıyan bir üslupla yazdıkları yazılara "anı" (hatıra, hatırat) denir. Anıların yazıldığı defterlere "hatıra defteri" denir.... devamı
ANLATIM BİRİMİ OLARAK PARAGRAF :Bir düşünceyi ana düşünce etrafında destekleyen cümle veya cümleler topluluğuna paragraf denir. Paragrafı oluşturan cümleler birbirleriyle bağlantılıdır; bu bağlantı paragrafta anlam bütünlüğünü oluşturur.... devamı
B. TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ : Türkçede ünlü ve ünsüz olmak üzere 29 ses vardır. Bunların 8 tanesi ünlü, 21 tanesi de ünsüzdür. ÜNLÜLERİN SINIFLANDIRILMASI:Dilimizdeki ünlüler söyleniş sırasında dilin,... devamı
a. Büyük harflerin yazımıyla ilgili bazı kurallar: * Belli bir tarih bildiren ay, gün adları büyük harfle başlar. 23 Ekim 1923 Cuma günü... devamı
DENEME : Bir yazarın kendi isteğine göre seçtiği herhangi bir konuda kesin yargılara varmadan, kişisel düşüncelerini kendi kendisiyle konuşuyormuş havası taşıyan bir üslupla kaleme aldığı yazılara "deneme" denir. Deneme, yazarın gözlemlediği ya da yaşadığı olay, olgu, durum ve izlediği varlıklarla... devamı
ELEŞTİRİ : Şiir, tiyatro, hikâye, roman, resim, heykel, film gibi bir sanat veya düşünce eserinin, zayıf ve güçlü yönleri göz önünde bulundurularak gerçek değerini belirleme amacıyla yapılan inceleme sonucunun anlatıldığı yazı türüne "eleştiri (tenkit)" denir. Bir kimsenin kendi eleştirisini yazarken... devamı
5. ANLAMCA ÇELİŞEN SÖZCÜKLERİN BİR ARADA KULLANILMASI : Anlamları birbirine ters sözcüklerin aynı cümlede kullanılmasıdır. - Mutlaka onu görmeye gidecektir, sanırım. - Kesinlikle yarın gelebilirler. - Aşağı yukarı bundan tam yirmi yıl önceydi.... devamı
Kahraman Bakış Açısı : Hikaye veya romanlardaki olaylar, eserdeki kahramanlardan birinin bakış açısıyla anlatılıyorsa birinci kişi (ben-biz) ağazından anlatım söz konusudur. Örnek : Babam her sabah biz uyanmadan, karanlıkta kalkıyor, hiç bir şey yemeden... devamı
a. Basit (Yalın) Cümle: * Bu cümlelerde tek yüklem ve tek yargı bulunur. * Yüklem ya çekimli bir fiil ya da ek fiil ile çekimlenmiş isim soyundan bir sözcüktür.... devamı
Öğretici Metinlerde Metin ve Gelenek Öğretici metinler incelenirken metnin hangi geleneğe bağlı kalınarak yazıldığı, sanatçının gelenekle ilişkisi tespit edilir. Felsefe, bilim, gazete çevresinde gelişen ve kişisel hayatı konu... devamı